BOTA

Vdes ish-udhëheqësi kinez Jiang Zemin që erdhi në pushtet pas protestave të përgjakshme të 1989

Vdes ish-udhëheqësi kinez Jiang Zemin që erdhi në pushtet

Ish-udhëheqësi i Kinës Jiang Zemin, i cili erdhi në pushtet pas protestave të përgjakshme të vitit 1989 në Sheshin Tiananmen, ka vdekur në moshën 96-vjeçare.

Media shtetërore tha se ai vdiq pak pas mesditës në Shangai të mërkurën.

Një nga figurat kryesore të historisë kineze në dekadat e fundit, ai kryesoi një kohë ku Kina u hap në një shkallë të gjerë dhe pa një rritje me shpejtësi të lartë.

Vdekja e tij vjen ndërsa Kina është përfshirë nga protestat e saj më të mëdha që nga Tiananmen, kundër kufizimeve ndaj Covid.

Një deklaratë e Partisë Komuniste Kineze tha se ai vdiq nga leucemia: “Ai njihej si një udhëheqës i shquar me prestigj të lartë dhe një luftëtar komunist i sprovuar prej kohësh”.

Jiang u ngjit në pushtet pas goditjes së përgjakshme të vitit 1989 ndaj protestuesve rreth sheshit Tiananmen të Pekinit, gjë që çoi në izolimin ndërkombëtar të Kinës.

Ngjarja ndezi një luftë të ashpër për pushtet në krye të Partisë Komuniste midis reaksionarëve të linjës së ashpër dhe reformatorëve.

Kjo bëri që Jiang, i cili fillimisht ishte parë si një burokrat i plogësht, të ngrihej në poste të larta. Ai u zgjodh si një lider kompromisi, me shpresën se do të bashkonte elementë më liberalë.

Nën drejtimin e tij, u krijua një ekonomi e frikshme. Komunistët shtrënguan kontrollin e tyre mbi pushtetin dhe Kina zuri vendin e saj në tryezën e lartë të fuqive botërore.

Vdes ish-udhëheqësi kinez Jiang Zemin që erdhi në pushtet
Udhëheqësi kinez Jiang Zemin shtrëngon duart me Princin Charles në ceremoninë e dorëzimit të Hong Kongut nën sundimin kinez më 1 korrik 1997

Ai mbikëqyri dorëzimin paqësor të Hong Kongut në 1997 dhe hyrjen e Kinës në Organizatën Botërore të Tregtisë në 2001, e cila ndërthuri vendin me ekonominë globale.

Por reformat politike u vunë gjithashtu në një anë dhe ai shtypi mospajtimin e brendshëm ndërsa ndoqi një qëndrim të ashpër ndaj Tajvanit. Ai u kritikua për shtypjen e ashpër të sektit fetar Falun Gong në 1999, i cili u pa si një kërcënim për Partinë Komuniste.

Ai ishte gjithashtu i prirur të siguronte që pozicioni i tij brenda Partisë Komuniste të ishte i sigurt dhe doli me ideologjinë e tij politike, teorinë e Tre Përfaqësuesve, në një përpjekje për të modernizuar partinë.

Vdes ish-udhëheqësi kinez Jiang Zemin që erdhi në pushtet

Gjatë kohës së tij në pushtet, Jiang u përpoq të forconte lidhjet me SHBA-në, duke vizituar vendin disa herë dhe duke i ofruar presidentit të atëhershëm George W Bush bashkëpunim në luftën kundër terrorit të Uashingtonit pas sulmeve të 11 shtatorit.

Në vitet e tij të mëvonshme ai u tërhoq nga qeveria dhe u pa rrallë në publik.