Lajme nga Bota

Ka vetëm një mënyrë për të ndaluar ekstremistët e dhunshëm

Ka vetëm një mënyrë për të ndaluar

Ekstremizmi ka një aftësi për t'u rikthyer përsëri për të bërë kërdinë mbi mikpritësit e tij. Sapo një grup apo shoqëri të ndërtojë një mendim urrejtje, urrejtja merr jetë. Ideologjia ekstremiste jo vetëm që dëmton armiqtë e një shoqërie, por gjithashtu përfundimisht sulmon nga brenda dhe dëmton shoqërinë nga e cila lindi.

Mbretëria e Arabisë Saudite përhapi qëndrimet fondamentaliste të sektit Vehabi kundër hebrenjve dhe të krishterëve brenda dhe jashtë vendit. Ndihmoi për të financuar medresetë që nxitën perspektivat ekstreme që përfundimisht kontribuan në sulmet terroriste të 11 shtatorit në Nju Jork dhe Uashington. Udhëheqësi i Al Kaidës Osama Bin Laden nuk kërkoi vetëm të shkatërronte amerikanët, ai donte të shkatërronte të gjitha gjërat perëndimore. Ironia e madhe është se urrejtja e tij e shfrenuar gjithashtu e kishte shtyrë atë të sulmonte edhe mbretërinë Saudite. Uria ekstremiste e Bin Laden ishte e tillë sa që edhe Vehabistët Sauditë që ndihmuan në ngulitjen e intolerancës së tij gjithë-konsumuese nuk mund të dilnin më të devotshëm në sytë e tij. Përpjekjet e tij për të përmbysur monarkinë Saudite filluan një lëvizje opozitare që e bëri atë të dëbohej nga vendi.

Edhe në Izrael, qeveria ka ndërmarrë veprime të kufizuara për të mbyllur sjelljen e të ashtuquajturës “hilltop youth” kolonët ekstremistë që e konsiderojnë veten shumë fetarë pavarësisht se nuk respektojnë rabinët. Mungesa e përpjekjeve për të parandaluar dhe ndaluar hedhjen e gurëve dhe vandalizmin e fshatit palestinez, u dha leje këtyre të rinjve të dilnin jashtë kontrollit, duke i çuar ata përfundimisht të sulmonin gjithashtu ushtrinë izraelite.

Mbështetësit më fanatikë të klubit u bënë aq ekstrem në intolerancën e tyre sa nënshkrimi i Beitar Jerusalem në 2013 i dy lojtarëve të Ligës Ruse të cilët ishin myslimanë çoi në protesta anti-arabe kundër vetë klubit që nxiti racizmin mes tifozëve.

Kohët e fundit, disa nga tifozët shënjestruan një lojtar të krishterë nga Nigeria thjesht sepse emri i tij, Ali Mohamed, tingëllonte mysliman.

Gjermania pavarësisht se ka bërë një punë më të mirë se shumë kombe të tjera për të ndërmarrë veprime të kundër racizmit,  vendi  gjithashtu po përjeton një rritje të neo-nazizmit , veçanërisht kundër emigrantëve turq.

Të gjithë kombet duhet të luftojnë për të adresuar mendimin jotolerant në rrënjën e racizmit; në të kundërt ajo intolerancë do të rishfaqet dhe kthehet për të na përndjekur.

Në Shtetet e Bashkuara, ka ligjvënës dhe drejtues republikanë në Fox Neës të cilët kanë marrë pjesë me në lëvizjen “birtherism”( Një lëvizje në Shtetet e Bashkuara të Amerikës që dyshon ose mohon që Presidenti i 44-të, Barack Obama , është një qytetar amerikan i lindur, duke nënkuptuar kështu që ai nuk është i përshtatshëm për të qenë President) për vite me radhë, madje edhe para Presidentit Trump.

Udhëheqësi i shumicës së senatit republikan Mitch McConnell ka parë anën tjetër për afër pesë vite ndërsa Trump nxit dhunë dhe mosbesim në sistemin amerikan.

Dhe të mërkurën në mëngjes, në vend që të flasë të vërtetën senatori Ted Cruz dha shpjegime të tilla si ai së bashku me disa senatorë të tjerë republikanë dhe 121 përfaqësues të dhomës së përfaqësuesve do të pranonin fantazitë e Trump  për të mos pranuar rezultatet e zgjedhjeve.

Më pas ndodhi edhe sulmi. Turmat e mbështetësve të Trump-it, ishin të bindur në teorinë e komplotit të Trump-it se  zgjedhjet ishin të manipuluara, kështu sulmuan dhe shkatërruan ndërtesën e Kapitolit.

Sulmi në Kapitol ishte  sulmi pas një sërë orë përpjekjesh nga Trump për të bindur zyrtarët e shtetit për të “gjetur” vota që do ta ndihmonin atë të fitonte zgjedhjet presidenciale të vitit 2020, pasi pothuajse të gjithë “liderët” republikanë qëndruan me një heshtje – megjithëse zyrtarët në Georgia, të kryesuar nga Sekretari i Shtetit Brad Raffensperger, u ngritën për të vërtetën pavarësisht presionit të Trump.

Por Mitch McConnell tha se  ishte koha që Trump të pranonte të vërtetën.

Por ishte shumë vonë. Vetë McConnell ishte pranë Trump ndërsa farat e ekstremizmit po krijoheshin, duke çuar me fjalët e tij “turmën e palodhur” ose, me fjalë të tjera, terroristët vendas që erdhën për të dhe kolegët e tij ligjvënës për të sulmuar Kapitolin.

Kur mendimet kthehet në forca ekstreme, ka pak vend për nuancë ose devijim nga mendjet e ngushta. Njerëzit programohen për të dëgjuar atë që duan të dëgjojnë dhe torturohen nga disonanca konjitive.

Trump dhe një grup i vogël i mbështetësve të tij më radikalë dhe të dhunshëm, të cilët përfshijnë supremacistët e Bardhë dhe Neo-Nazistët, janë përgjegjës për këtë kapitull të errët.

Asgjë nuk mund të justifikojë kryengritjen e tyre. Por përtej kësaj situate specifike, do të ishte e thjeshtë të besohej se mënyrat ekstreme të të menduarit qëndrojnë ekskluzivisht brenda së drejtës.

Të gjitha ekstremet janë të lidhura së bashku nga intoleranca  për tjetrin. Gjykimi dëmton të gjithë shoqërinë duke mbytur mendimin kritik, debatin dhe shkëmbimin e ideve të ndryshme që çojnë në progres.

Nëse njerëzit ndihen të frikësuar për të folur, ndjenjat e tyre të ndrydhura ka më shumë të ngjarë të qëndrojnë  nën sipërfaqe dhe të shfaqen më vonë në një formë më ekstreme. Hendeku midis të dy palëve rritet, duke lënë një vakum keqkuptimi dhe ndarjeje.

Kur terroristët ose ekstremistët e dhunshëm kalojnë kufirin, e vetmja rrugëdalje është t’i ndalosh me forcë dhe të ndiqen penalisht. Për shoqërinë në përgjithësi, mendimi i lirë dhe madje edhe shmangia e fanatizmit partiak mund të jenë antidote e padisiplinuar në të ardhmen.

Përqafimi i hapësirës së mesme i karakterizuar nga të menduarit kritik dhe nuanca na jep një shteg për të shmangur të menduarit absolutist dhe të urryer.Ndërsa ekstremistët janë të apasionuar, të moderuarit me shumicë dërrmuese i tejkalojnë ata.

Artikulli i marrë nga CNN, përkthyer dhe përshtatur në shqip nga Tiranapost.al.