Pas muajsh kërcënimesh, Rusia më në fund ka pushtuar Ukrainën. Pyetja e madhe për Perëndimin tani është: A mund të ndalen Rusia dhe Presidenti Vladimir Putin?
Putin njoftoi një sulm ndaj Ukrainës të enjten herët në mëngjes, duke shpallur fillimin e një “operacioni special ushtarak” që synonte atë që e quajti ”çmilitarizimin” e Ukrainës.
Në një fjalim televiziv, Putin tha se Rusia nuk ka në plan të pushtojë Ukrainën, por dëshiron të mbrojë qytetarët e saj. Ai lëshoi gjithashtu një paralajmërim rrëqethës se çdo vend që do të përpiqet të ndërhyjë në veprimet e Rusisë do të përballet me “pasojat që nuk i kanë parë kurrë”.
Raporte të tjera zyrtare dhe dëshmitarë okularë kanë thënë se përveç sulmeve ajrore, tanket dhe trupat ruse kanë kaluar kufirin e Ukrainës në pjesë të ndryshme të veriut, lindjes dhe jugut të vendit.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg tha të enjten se “në ditët dhe javët në vijim, do të dërgohen më shumë ushtarë, kështu që ne do të rrisim praninë tonë në pjesën lindore të aleancës,” u tha ai gazetarëve. Megjithëse ai përsëriti se NATO nuk ka plane të dërgojë trupat e saj në Ukrainë.
Zhvillimet janë një përshkallëzim tronditës pas muajsh tensionesh dhe shqetësimesh mbi synimet e Rusisë ndaj fqinjit të saj.
Sulmi i së enjtes vjen disa ditë pasi Putini njohu dy rajone të shkëputura në Ukrainën lindore si të pavarura dhe urdhëroi trupat ruse të hyjnë në rajon në një mision “paqeruajtës”, sipas tij.
Ekspertët dhe zyrtarët menduan se ky mund të jetë një pararendës i një pushtimi më të gjerë të rajonit lindor të Donbasit të Ukrainës, por sulmi i së enjtes është më i madh dhe ka ardhur më shpejt nga sa kishin frikë.
Ekspertët besojnë se objektivi i mundshëm i Moskës në këtë veprim ushtarak është të detyrojë një ndryshim në udhëheqjen politike të Ukrainës dhe të instalojë një regjim pro-rus në Kiev.
Sulmi po trondit tregjet financiare globale, duke bërë që çmimet globale të naftës të rriten.
A mjaftojnë sanksionet?
Zyrtarët amerikanë dhe evropianë ishin përpjekur të pengonin Rusinë nga nisja e një sulmi duke premtuar një breshëri sanksionesh të mëtejshme.
Në fillim të kësaj jave ata vendosën një sërë masash ndëshkuese ndaj individëve rusë, institucioneve financiare dhe borxhit sovran pas njohjes nga Rusia të zonave separatiste në Ukrainën lindore.
Presidenti amerikan Joe Biden premtoi më shumë masa për të goditur ekonominë e Rusisë pas fillimit të pushtimit. BE, e cila kufizohet me Ukrainën në perëndim, do të mbajë një takim urgjent të enjten për të diskutuar përgjigjen e saj. Kancelari gjerman Olaf Scholz i ka quajtur veprimet e Rusisë një “ditë të errët për Evropën”, duke thënë se Moska duhet të ndërpresë menjëherë veprimet ushtarake.
Është e pasigurt nëse sanksionet janë të mjaftueshme për të penguar Putinin, duke pasur parasysh se një sërë masash të vendosura ndaj Rusisë pas aneksimit të Krimesë në vitin 2014, nuk kanë arritur të dekurajojnë presidentin.
Ka pasur gjithashtu disa premtime për më shumë pajisje ushtarake që Ukraina të përdorë për t’u mbrojtur, por sa kohë mund t’i rezistojë agresionit nga forcat ruse është e pasigurt.
Nga ana e saj, Ukraina po bën thirrje për ndihmë urgjente dhe të menjëhershme, me ministrin e Jashtëm të vendit, Dmytro Kuleba, që në një postim të veçantë në Twitter iu lut botës që të ndalojë Putinin që të shkaktojë dëme të mëtejshme në Ukrainë, duke thënë: “Bota mund dhe duhet ta ndalojë Putinin. Koha për të vepruar është tani.”
Vendet perëndimore, si SHBA dhe Britania e Madhe, e kanë mbështetur tashmë Ukrainën me disa ndihmë financiare dhe pajisje ushtarake. Ndërsa vendet e tjera evropiane kanë ofruar pajisje ushtarake për të përforcuar vendosjet e NATO-s në Evropën Lindore.
Ukraina nuk është anëtare e BE-së ose e NATO-s – dhe kështu NATO nuk është e detyruar ta mbrojë atë.
Si e tillë, ka pikëpyetje se sa larg do të shkojë Perëndimi për të ndaluar që Ukraina të shtypet plotësisht nga Rusia dhe është e paqartë nëse SHBA dhe BE janë të gatshme të përgjigjen me mjete ushtarake.
Presioni është tani mbi Perëndimin për të kundërshtuar qëndrimin gjithnjë e më agresiv të Rusisë, veçanërisht ndaj fqinjëve të saj dhe ish-shteteve sovjetike si Ukraina, Gjeorgjia dhe Bjellorusia.
Ajo që e bën Ukrainën veçanërisht domethënëse është pozicioni i saj në krahun e djathtë të Evropës – shtëpia e disa prej demokracive dhe ekonomive më të mëdha dhe më jetëgjata në botë.
Presidenti rus ka lavdëruar prej kohësh “unitetin” e ukrainasve dhe rusëve, duke mbajtur fjalime dhe madje duke shkruar një ese mbi lidhjet historike, kulturore dhe gjuhësore midis kombeve. Të hënën, ai deklaroi se Ukraina u krijua nga tokat ruse dhe përsëriti se shpërbërja e BRSS, e cila bëri që Ukraina të bëhej një vend i pavarur, ishte një gabim.
Qeveria e Ukrainës, megjithatë, është përpjekur të lidhet me Evropën, duke aspiruar anëtarësimin si në BE ashtu edhe në NATO.
Por Rusia ka kërkuar garanci ligjore se Ukraina nuk do të jetë kurrë në gjendje të anëtarësohet në NATO.
Kjo kërkesë është refuzuar nga Perëndimi, duke bërë që Rusia të pretendojë se shqetësimet e saj të sigurisë janë injoruar.
Për momentin, është e paqartë nëse Rusia ka fuqinë ushtarake për të pushtuar Ukrainën.
“Ndërsa ngritja ushtarake e Rusisë është e konsiderueshme, numri i trupave ruse është ende i pamjaftueshëm për të pushtuar dhe mbajtur pjesë të mëdha të territorit ukrainas, veçanërisht duke pasur parasysh rezistencën e pritshme të fortë lokale,” tha Andrius Tursa, këshilltar për Evropën Qendrore dhe Lindore në Teneo Intelligence.
Ai tha se objektivi i mundshëm i Moskës ishte që Ukraina të pranonte kërkesat e Rusisë.
“Në fillim të kësaj jave, Putini ka paraqitur një grup të ri kërkesash për Kievin, të cilat përfshijnë (1) njohjen e Krimesë dhe Sevastopolit si territor rus; (2) heqja dorë nga planet për t’u anëtarësuar në NATO; (3) demilitarizimi i vendit; (4) negocimin e situatës në Donbas”, vuri në dukje Tursa.
Për të çuar përpara qëllimet e saj, Rusia mund të përdorë një sërë veprimesh, “përfshirë veprimet ushtarake që synojnë degradimin e aftësive mbrojtëse të vendit, duke shkaktuar viktima të konsiderueshme dhe duke dëmtuar infrastrukturën kritike me shpresën për një kapitullim të shpejtë nga pala ukrainase”.
Shkurtimisht, tha Tursa, Moska mund të përpiqet të përdorë një sërë taktikash për të destabilizuar dhe demoralizuar Ukrainën.
“Kjo mund të përfshijë akte terroriste në shkallë të gjerë, vrasje politike, sulme kibernetike mbi infrastrukturën kritike dhe veprime të tjera që synojnë të mbjellin kaos dhe të minojnë aftësinë e vendit si dhe gatishmërinë për të mbrojtur veten”.
Tiranapost.al
