Kolesteroli i lartë mund të jetë i trashëguar! Ekspertët paralajmërojnë
Wednesday 24 September 2025, 12:14
TiranaPost
Një në 250 persona vuan nga një formë gjenetike e kolesterolit të lartë, e njohur si hiperkolesterolemia familjare (FH), ndërsa mbi 70% e rasteve mbeten të paidentifikuara, paralajmërojnë kardiologët.
Çfarë është FH?
FH shkaktohet nga një mutacion gjenetik që mban nivelet e kolesterolit “të keq” (LDL) vazhdimisht të larta gjatë gjithë jetës. Kjo gjendje rrit ndjeshëm rrezikun për sëmundje kardiovaskulare, shpesh që në moshë të re.
Simptomat
Në shumicën e rasteve, kolesteroli i lartë nuk jep shenja të dukshme. Ai zbulohet përmes analizave gjaku. Megjithatë, disa pacientë mund të shfaqin:
• njolla të verdha në lëkurë,
• depozita dhjamore në tendina,
• ose unazë të bardhë rreth syrit.
Si ta diagnostikoni
Mjekët këshillojnë që personat me histori familjare të kolesterolit të lartë, infarkteve ose goditjeve në tru, të kryejnë kontrolle të rregullta. Në disa raste, testimi i fëmijëve rekomandohet që në moshën 9–11 vjeç.
Çfarë mund të bëhet
• Ushqyerje e shëndetshme: fruta, perime, peshk, drithëra, arra.
• Shmangia e mishit të kuq, ushqimeve të përpunuara dhe sheqernave.
• Të paktën 150 minuta aktivitet fizik në javë.
• Ndalimi i duhanit.
• Kontroll mjekësor i rregullt dhe përdorim i statinave ose medikamenteve të tjera, sipas rastit.
Sipas kardiologëve, edhe pse FH është një gjendje e trashëguar, diagnostikimi i hershëm dhe trajtimi e bëjnë të menaxhueshme. “Kolesteroli i lartë është një betejë e fitueshme, nëse kapet në kohë,” – thekson Dr. Ashish Sarraju nga Cleveland Clinic
