Shpërthimi i virusit Nipah në Indi alarmon botën
Thursday 29 January 2026, 14:46
TiranaPost
Një shpërthim i virusit Nipah në Bengalin Perëndimor, Indi, ka shtuar shqetësimet në Kinë dhe disa vende të Azisë Juglindore, duke forcuar kontrollet shëndetësore në aeroporte para festës së Vitit të Ri Hënor.
Që nga dhjetori 2025, janë raportuar dy raste të konfirmuara, të dy punonjës shëndetësorë, të cilët po trajtohen në spital. Nga 196 persona që kishin pasur kontakt me ta, të gjithë rezultuan pa simptoma dhe negativë për virusin. Ministria e Shëndetësisë thotë se situata monitorohet vazhdimisht dhe të gjitha masat e nevojshme janë në vend.
Çfarë është virusi Nipah?
Virusi Nipah është një infeksion i rrallë viral që zakonisht transmetohet nga kafshët, kryesisht nga fluturat e frutave, tek njerëzit. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), ai mund të jetë pa simptoma në disa raste, por shpesh është shumë i rrezikshëm, me një shkallë vdekshmërie që varion nga 40% në 75%, varësisht nga kapaciteti i sistemit shëndetësor lokal.
Edhe pse mund të transmetohet nga njeriu tek njeriu, kjo nuk ndodh lehtë. Aktualisht janë në zhvillim vaksina kandidat, por asnjë nuk është miratuar ende.
Historia dhe përhapja
Virusi Nipah u identifikua për herë të parë në Malajzi në vitin 1999. Që atëherë, shpërthime të vogla ndodhin pothuajse çdo vit, kryesisht në Bangladeshin, me raste sporadike në Indi. Sipas Koalicionit për Inovacionin në Përgatitjen për Epidemitë (CEPI), deri në dhjetor janë regjistruar 750 raste globalisht, nga të cilat 415 kanë përfunduar me vdekje.
Si përhapet?
Në fillim, Nipah transmetohej kryesisht përmes kontaktit me derrat e sëmurë ose me inde të kontaminuara kafshësh. Sot, burimi kryesor është flutura e frutave, shpërndarësi natyror i virusit. Infeksioni mund të ndodhë përmes konsumit të frutave ose produkteve të frutave, si lëngu i freskët i palmës, të kontaminuar me urinën ose pështymën e fluturave të infektuara. Përhapja nga njeriu tek njeriu ka ndodhur kryesisht mes kontakteve të afërta të pacientëve të sëmurë.
Simptomat
Simptomat fillestare-ethe, dhimbje koke dhe dhimbje muskujsh- nuk janë të veçanta dhe mund të ngatërrohen me sëmundje të tjera. Rastet e rënda mund të përparojnë në encefalit akut (inflamacion i trurit), probleme të rënda respiratore, konvulsione dhe komë. Shumë pacientë rikuperohen plotësisht, por disa përjetojnë probleme neurologjike afatgjata.
Rreziqet për shëndetin publik
Megjithëse Nipah është i rrezikshëm dhe me një shkallë të lartë vdekshmërie, shkencëtarët thonë se nuk ka treguar shenja për t’u përhapur më lehtë mes njerëzve ose globalisht. Sidoqoftë, OBSH-ja e konsideron një kërcënim të rëndësishëm për shëndetin publik në vendet ku ndodhin shpërthime. Masat për kontroll shpesh përfshijnë edhe asgjësimin e masiv të kafshëve të prekshme, si derrat.
Vaksinat dhe trajtimi
Aktualisht nuk ka vaksina ose trajtime të miratuara për virusin Nipah. Megjithatë, disa vaksina kandidat janë në fazë testimi. Një vaksinë, zhvilluar nga shkencëtarët e Universitetit të Oksfordit që ndihmuan në krijimin e vaksinës kundër COVID-19, filloi testimin fazës II në Bangladeshin në dhjetor, në bashkëpunim me Qendrën Ndërkombëtare për Kërkime mbi Sëmundjet Diareale dhe me mbështetjen financiare të CEPI.
Pavarësisht shkallës së lartë të vdekshmërisë, ekspertët theksojnë se rreziku i një pandemie globale mbetet i ulët. Kontrolli në aeroporte mund të ndihmojë, por efektiviteti është i kufizuar për shkak të periudhës së gjatë të inkubacionit të virusit.
