Shënime në Blog

Behind the timer of our everyday life

Në të vërtetë, rentabiliteti ekonomik mund të arrihet jo me robotizimin e sjelljes, por përkundrazi, me përdorimin e plotë të personalitetit dhe përgjegjësisë së punëtorëve. Reforma shtetërore duhet të konsiderohet jo si një ulje apo rritje e parametrave të produktivitetit, por më tepër si një deburokratizim.
Behind the timer of our everyday life

By Edgar Morin / We are many, although scattered, we who with more and more difficulty are managing to cope with the hegemony of profit, money, accounts (statistics, growth, GDP, surveys), which ignore our real needs as more legitimate aspirations of an independent, but at the same time communal life.

We are many, but divided into separate divisions, we who want the trinity "Freedom, Equality, Fraternity" to become the norm of our personal and social life, and not a mask that covers the increase of slavery, inequalities and selfishness. In recent decades, with the hegemony of the globalized liberal economy, profit has grown excessively to the detriment of solidarity and coexistence; achievements in the social plan have been partially undone; urban life has degraded; products have lost their quality (through programmed obsolescence, i.e. with hidden defects); foods have lost their virtue: both aroma and taste.

Of course, many oases of loving, family, fraternal, social, solidary and playful life testify to the resistance of the desire to live well. The civilization of interest and accounts will never be able to eradicate them. But these oases are still very scattered and disconnected from each other.

However, they continue to develop and their connection outlines the profile of another, possible civilization.

Ecological consciousness, born from the science that bears the same name, dictates the need to develop not only clean energy sources and gradually eliminate others, including the nuclear one that is so dangerous, but also a good part of the economy to devote to cleaning up polluted cities and to the health of agriculture, reducing industrialized agriculture and animal husbandry in favor of farm agriculture and agro-ecology. Such a restart of the economy, driven by the development of a social and solidarity economy, would enable a significant reduction of unemployment, in addition to the reduction of job insecurity.

It would also be necessary to reform working conditions in the name of that profitability that today produces the mechanization of behavior, to the point of robotization, exhaustion, disease and unemployment - reducing precisely the much-sought profitability. Indeed, economic profitability can be achieved not by robotizing behavior, but rather by fully utilizing the personality and responsibility of workers. State reform should be considered not as a decrease or increase in productivity parameters, but rather as a debureaucratization, that is, communication between divisions, initiatives and continuous interactions between the management and executive levels.

The main importance would be the reform of consumption. It would bring to life a form of conscious selection of products according to their true qualities and not the imaginary ones inflated by advertisements or influencers, thus bringing about the reduction of consumer poison. This would make it the aromas, tastes, aesthetics that would guide consumption, which, developing in this form, would reduce industrialized agriculture, senseless and unhealthy consumption, thus diminishing the dominance of profit.
The development of short supply chains, especially for food, through markets and associations, would favor our health and curb the hegemony of large wholesalers and highly processed products. On the other hand, resistance to products with planned obsolescence (vehicles, refrigerators, computers, mobile phones, socks, etc.) would favor a new craft. Supporting local businesses would significantly humanize our cities. At the same time, this would repel that formidable techno-economic force that promotes anonymity, the lack of cordial relations with others, often even when people are inside the same building.

Consumers, that is, all citizens, have also acquired a power, which, in the absence of mutual trust, is invisible to them, but once it becomes clear, it can determine not only a new orientation of the economy (in industry, agriculture or distribution), but it will also lead to possible ways of enlivening our lives.

Një proces i ri civilizimi do të prirej të rivendoste mënyra solidariteti lokal apo të krijonte forma komplet të reja – si për shembull ndërtimi i shtëpive të solidaritetit në qytetet e vogla apo nëpër lagjet e qyteteve të mëdha. Do të nxiste bashkëjetesën, nevojën parësore njerëzore, e cila i vë barriera jetës së racionalizuar, me kronometër, që udhëhiqet nga efiçensa.

Mund të rigjejmë virtytin e jetës së mirë përmes rrugëtimit nëpër një reformë ekzistenciale.
Na duhet të rimarrim një kohë që është e përshtatshme për ritmet tona, e cila i bindet vetëm pjesërisht presionit kronometrik. Ne mund të alternojmë periudhat (shqetësuese) të shpejtësisë me periudha (të qeta) ngadalësimi. Të rizbulojmë shijen e një jete poetike prej festave dhe bashkimit në art, në teatër, në kinema, në kërcim. Përtej sferës së jetës së përditshme, aspirojmë të jemi pjesë e botës, të ndërgjegjësohemi për përkatësinë tonë ndaj njerëzimit, sot të ndërvarur. Ne besojmë, siç ka thënë edhe Montaigne në shekullin XVI, "çdo njeri është bashkatdhetari im" dhe se humanizmi ekziston si respekt për çdo qenie njerëzore.

Secili më vete, atdhetë tanë, formësojnë një komunitet njerëzor. Problemet dhe rreziqet jetike që rrjedhin nga globalizimi tanimë i lidhin të gjitha qeniet njerëzore në një bashkësi fati. Nevojitet të njohim atdheun tonë (që na ka bërë bij të Tokës), atë atdhe tokësor (që integron atdhetë tanë të ndryshëm), qytetarinë tonë tokësore (që njeh përgjegjësitë tona lidhur me fatin tokësor).

Gjithsecili prej nesh për një çast është thërrmijë e aventurës gjigante dhe të pabesueshme të Homo sapiens-demens. Kjo aventurë, e cila nisi me lindjen, madhështinë dhe rënien e perandorive dhe qytetërimeve, e pati shkëlqimin në një proces evolucioni ku gjithçka që dukej e pamundur u bë e mundur, si për keq ashtu edhe për mirë. Është i nevojshëm një humanizëm i thelluar dhe i rigjeneruar, nëse duam gjithashtu të rihumanizojmë dhe rigjenerojmë vendet tona, kontinentet, planetin tonë.

Globalizimi, me mundësitë dhe mbi të gjitha rreziqet e tij, ka krijuar një bashkësi fati për të gjithë njerëzit. Të gjithë duhet të përballemi me degradimin ekologjik, përhapjen e armëve të shkatërrimit në masë, hegjemoninë e financave mbi shtetet dhe fatet tona, rritjen e fanatizmit të verbër, rikthimin e luftës në Evropë.

Në mënyrë paradoksale, pikërisht në momentin kur duhet të ndërgjegjësohemi në mënyrë solidare për bashkësinë e fatit të të gjithë tokësorëve, nën ndikimin e krizës planetare dhe ankthit që ajo shkakton, ne të gjithë strehohemi secili në cepin e tij, në etni, në kombe apo në fe. Le të thërrasim të gjithë në ndërgjegjësimin që duhet të kemi dhe të shpresojmë në përgjithësimin e tij, në mënyrë që problemet e mëdha të trajtohen një herë e mirë në shkallë planetare.

*Edgar Morin is a French philosopher and sociologist, born in Paris in 1921. His voluminous work consists mainly of the analysis of cultural phenomena in relation to the means of mass communication and the epistemology of the humanities, which culminated in the work "Method". The above part is excerpted from the new book "One more moment - personal, political, sociological, philosophical and literary texts". It was translated into Albanian by Erjon Uka.