The Sociology of Music! Volume 1, Alban Skënderaj
2026-05-09 17:34:17
Manjola Lloja Bushati
Have you heard Alban Skenderaj's new album, "Roots"? I have. I am always curious about new music that is produced, especially when in the title or even in the descriptions of the author himself, his songs not only ask to be heard, but also to be remembered. Albanian artists who live within Albania do not often do this. I am not a music specialist, but I manage to distinguish the sometimes empty nostalgia and the "curls" of the clarinet that try to desecrate Albanian music, with the sole aim of increasing the number of people who listen to it and, consequently, profit. So it seemed to me that the artist Skenderaj was trying to return to identity this time, so he got my full attention.
In sociology, an entire field of study called the Sociology of Music analyzes the relationship between music and society, how social, cultural, and economic factors influence the music that is created and the way it is consumed by the public. According to this perspective, music is not simply entertainment, but also a mechanism that shapes identities, collective memory, and the way a society sees itself. Philosopher and sociologist Theodor W. Adorno argued that the modern culture industry tends to standardize music, turning it into a product of rapid consumption rather than an experience of reflection.
However, world experience knows many cases, also known to the Albanian public, of an interesting transformation: the transition from commercial figure to mentor figure. At first, the artist seeks fame, attention and market, but over time, many of them understand that clicks are quickly forgotten, while the cultural impact remains. It is at this stage that the artist gradually moves away from the need to be just a “trend” and begins to seek meaning, legacy and an educational role. He is no longer simply an influencer who influences the way the public dresses or entertains, but a figure who influences the way a generation thinks and feels.
Maybe that's why "Roots" sounded different to me. The album is not built on the usual formula of a viral hit. It relies on traditional Albanian motifs, on the spirit of local music brought to modern times, without losing its identity. The songs have simple lyrics, but they talk about things that today seem almost revolutionary: love without cynicism, faith, longing, the value of a person beyond money and exposed success.
Unë shkova pak më tej dhe nuk është e vështirë të shihet se albumi i ri, edhe pse i suksesshëm, s’po arrin menjëherë klikimet masive që kanë pasur disa prej bashkëpunimeve të tij më komerciale apo këngët e ndërtuara mbi formulën e tregut viral. Sociologjikisht, kjo nuk është e rëndësishme dhe nuk na tregon që ky album nuk do të ketë ndikim; përkundrazi. Prodhimet artistike me mbështetje në elementë kulturorë të tabanit nuk konkurrojnë me muzikën e çastit, as me shpejtësinë e konsumit. Qëllimi i tyre është tjetër. Një artist që vendos të mbështetet në tabanin kulturor nuk ka përparësi të prodhojë trend; ai po kërkon të ndërtojë kujtesë. Projektet me taban kulturor rrallëherë konkurrojnë me muzikën e momentit në shpejtësinë e konsumit; ato konkurrojnë në jetëgjatësi dhe ndikim. Këngët komerciale shpesh prodhojnë trend, ndërsa albumet që mbështeten te identiteti prodhojnë kujtesë. Teksa globalizmi dhe ndërhyrja e inteligjencës artificiale po e bëjnë gjithçka më globale e, fatkeqësisht, shpesh edhe uniforme, të mbështetesh te elementi shqiptar nuk është thjesht një zgjedhje; është një akt që synon të prodhojë kulturë.
Me hipotezën se ky album mund të ndihmojë të rinjtë të kenë një vlerësim për muzikën autentike shqiptare, me kushtet modeste të vëzhgimit që kam në dispozicion, pyeta rreth 20 të rinj për albumin. Ca e kanë dëgjuar, ca jo, sepse nuk i tërhoqi. Disa e pëlqenin shumë. Por pothuajse askush nuk e kishte kuptuar që shumë prej melodive dhe strukturave muzikore mbështeteshin mbi rrënjë të muzikës tradicionale shqiptare. Në rastin më të mirë, ishte thjesht “muzikë e bukur”.
Këtu, në mendimin tim, ka një të vërtetë të trishtuar dhe nuk ka të bëjë me mungesë njohurish muzikore. Të rinjtë tanë po shkëputen çdo ditë e më shumë gradualisht nga kujtesa kulturore. Faji nuk është aspak i tyre. Nëse të rinjtë nuk arrijnë të njohin tingullin e vet kulturor, nuk janë një brez pa identitet, siç ngutemi t’i etiketojmë. Të rinjtë tanë janë një brez që nuk është edukuar ta dëgjojë tingullin e vet. Është e thjeshtë t’i bombardojmë fëmijët me vlera konsumi global e pastaj edhe t’i gjejmë gabim se nuk e duan kulturën shqiptare. Problemi është se askush nuk ua sjell atë në mënyrën e duhur, në gjuhën dhe ritmin e kohës së tyre.
Perhaps for this reason, as the Ministry of Education has begun implementing after-school programs, it should also take initiatives to rethink the way we use music in school. Education does not happen only through books; it also happens through the sounds you hear every day. Music can still be a means of formation, not just consumption. And perhaps this is what is missing the most today in a generation that listens to a lot of music, but rarely listens to itself. If I were a school principal, every morning I would put on music as the students get ready to start class, as part of the daily atmosphere. I often say, art can save us. Music affects emotions and reduces stress, but not only that. I would play Albanian music in the morning before class starts, during breaks, in the hallways. I think it is time to connect children with cultural identity. The album “Roots” could be a good start.
