Toka ka humbur mbi 70% të jetës së egër në 50 vitet e fundit
Thursday 11 June 2026, 12:36
TiranaPost
Gjysma e faunës së egër në Tokë është zhdukur brenda jetës së një brezi të vetëm njerëzor. Sipas të dhënave nga raporti global i Living Planet, madhësia mesatare e popullatave të specieve të monitoruara është zvogëluar me një shifër drastike prej 73% që nga viti 1970.
Ekspertët sqarojnë se ky tregues nuk do të thotë se gjysma e të gjitha specieve në planet është zhdukur plotësisht nga faqja e dheut, por se numri i individëve brenda popullatave të kurrizorëve ka pësuar një rënie katastrofike. Realiteti i ri përkthehet në më pak individë, tufa shumë më të vogla dhe pyje që dita-ditës po heshtin. Në shumë raste, speciet ekzistojnë ende, por numri i tyre është reduktuar aq ndjeshëm sa rrezikojnë zhdukjen lokale.
Shkatërrimi i habitateve
Specifikohet se fajtori kryesor për këtë krizë të biodiversitetit është aktiviteti njerëzor. Zgjerimi i tokave bujqësore, urbanizimi agresiv dhe shfrytëzimi pa kriter i burimeve natyrore kanë fragmentuar dhe dëmtuar rëndë ekosistemet globale.
Shkencëtarët ngrenë alarmin se natyra nuk funksionon me përpjesëtim të drejtë: një pyll që humbet 90% të sipërfaqes së tij, nuk mund të ruajë dot 10% të specieve të veta. Sa më shumë tkurret dhe izolohet një habitat, aq më e pamundur bëhet mbijetesa e kafshëve, të cilat preken nga izolimi gjenetik dhe pamjaftueshmëria e burimeve.
Gjendja më kritike paraqitet në ekosistemet e ujërave të ëmbla. Popullatat e kurrizorëve që jetojnë në lumenj dhe liqene kanë pësuar një rënie mesatare prej mbi 80%.
Ky grup speciesh po goditet në mënyrë fatale nga:
Ndërtimi i digave dhe fragmentimi i rrugëve ujore,
Ndotja masive kimike dhe urbane,
Këto ndërhyrje artificiale kanë tjetërsuar dhe destabilizuar brenda pak dekadash ekosisteme ujore që kanë dashur miliona vite për t'u formuar, duke e vendosur planetin përpara një sfide jetike për të ardhmen e biodiversitetit.
