The best and worst of my life has come from women! Ornela Vanoni's candid interview

Ornella Vanoni is different from what she seems, or from the way she is seen. The Ornella that someone may find easy, on the verge of fading, is actually irony. She is a cultured woman, very careful in choosing her words and weighing her memories.
Which is the first?
My parents going to the opera to see Manon and me saying to them: "Manon is what dad always says to mom: don't do this, don't do that other thing" ("Manon" is an opera by Jules Massenet, while Vanoni plays on the meaning in Italian of "ma non fare..."). And the vendor's kittens, which they would bring home to me when I had the flu, but then I had to return them, with great pain.
What do you remember from the war?
My father's hands that grabbed me and pulled me into the train carriage. It was the first bombing of Milan, the city was burning. We were fleeing on foot towards the tracks. It was salvation and a curse at the same time.
Why?
Because for a long time I thought that men were like my father who took care of me. The nightmare I had for a long time was where my father lost his hands.
Where was the train taking you?
In Varese. The bombings continued, and so did our escapes. We realized that we shouldn't be locked in the cellar, where we would die like rats and with rats. Another nightmare I experience is the one where I get crushed by the tram in Varese. Then the Americans came
How were they?
Perfumed. All in white shirts. They knew Palmolive, while our poor soldiers who were sent to war with their hands in their pockets didn't even know about soap. To this day, the thing I love most about New York is the smell. The Germans were gone, I ran out of the house screaming, everyone was hugging me, and I remember a very strong hug. Since then, I love it when people hug me.
In Elisa Fuksas' documentary "Senza fine", you enthusiastically show post-war Milan .
Everything seemed possible. Like in a fairy tale. I became friends with Gaber and Jannacci, two amazing people.
And at the age of twenty you became engaged to Giorgio Strehler.
I was very shy. In the college dormitory in France and England, I would tie the knots in the sheets for my friends who wanted to climb out the window. They would run away, but I didn't, I preferred to stay inside. During the war, I had surgery on my throat, where they removed my lymph nodes. They massacred me. I still have the marks today, see? I was very ashamed.
Strehler was the first man for you?
No, it was a Neapolitan gentleman, older than me.
How do you remember the first time?
Beautiful, because it was sweet.
Strehler.
Asnjë burrë nuk më ka dashur aq shumë. Ishte i martuar, por nuk kishte rëndësi. Nuk ka qenë kurrë ambicia ime të martohesha. Frekuentoja kurset në Piccolo Teatro. Provimin, për shkak se mbiemri im fillonte me V, e dhashë e fundit. Isha shumë nervoze. Errësirë e plotë. Mbaja me vete “Verrà la morte e avrà i tuoi occhi” dhe një pjesë të letrave të Alfieri-t. Ngecja vazhdimisht dhe përsëritja: pardon, pardon... Dëgjova një zë gruaje që tha: “Vëmendje, këtu ka diçka interesante.” Ishte Sarah Ferrati, aktorja e madhe. Unë grave i detyrohem për të mirën më të madhe dhe të keqen më të errët.
Strehler.
Ai vinte gjithmonë për leksione në klasën time, për habinë e të tjerëve: zakonisht kurrë nuk paraqitej. Mësuesja e vallëzimit ishte gruaja e tij, nga e cila ishte ndarë tashmë. Ajo më urrente: e kishte kuptuar në ajër se do t’i pëlqeja burrit të saj.
Po ai?
Më thoshte: ke talent, por nuk ke durimin për t’u ngritur. Kishte të drejtë. Por në fund ia dola pa atë.
Si përfundoi vallë?
Nuk mund ta ndiqja te droga dhe te veset e tjera që kishte. Shkova në festivalin e Spoleto-s për të kënduar këngët e të këqinjve me regji të Zeffirelli-t. Hyra në grupin e Visconti-t që më pëlqeu shumë. Aty takova Renato Salvatori-n, atë të “Poveri ma belli”. Gati sa s’më çoi në shtrat. Ishte vetëm një flirtim, por dolën fotografitë tona në një xhiro me motoskaf në liqenin e Bracciano-s. Strehler vuajti si qen. Vinte në shtëpi dhe më përsëriste: “Me ty mund të jetoj, pa ty nuk mund të jetoj...” Vite më vonë, më telefonoi: “Ti duhet të kthehesh me mua, të dua afër meje...”. E informova se po martohesha.
Me Lucio Ardenzi-n, producentin.
Strehler u çmend: “Ai tregtari!”. Giorgio rrethohej me gra që e adhuronin, nuk e përtypte faktin se ndonjëra mund t’i thoshte jo. Por unë e adhuroja po aq sa ai, një gjeni, ishte në skenë për të luajtur “Tempesta” apo “Il gioco dei potenti”. Në jetë e doja siç duhet një burrë. Dhe për të tjerat nuk më bëhej vonë.
Para martesës takuat Gino Paoli-n.
E dëgjova në shtëpinë diskografike që po luante “Il cielo in una stanza”. Pyeta kush ishte, më thanë: “Një pederast që bën këngë të tmerrshme”. E çuditshme, thashë me vete, luante shumë keq, por kënga m’u duk e bukur. Kështu fillova të dilja me të.
Çfarë bënit?
Shëtitje të gjata. Gino nuk kishte para as për një biletë tramvaji, kështu që ecnim gjithmonë në këmbë, unë vrapoja pas tij me takat e larta, komplet e sfilitur. Deri sa më në fund, mbështetur pas një muri, e pyeta: “Po ti je pederast?”. M’u përgjigj: “Jo, pse?”. Dhe unë: “Kështu më patën thënë”. Dhe ai: “Kurse mua me kanë thënë që je lezbike, këndon keq dhe sjell ters...” Shpërthyem në të qeshura dhe kështu dhamë puthjen e parë.
Nga vinin ato thashetheme?
Sepse ishim të ndryshëm. Por Gino ishte i lumtur: “Unë i lë të flasin, pastaj shkoj me gratë e tyre”.
As për Paoli-n nuk ishit xheloze?
Shumë xheloze. Nuk ishte kurrë, sepse i martuar lëvizte gjithmonë. Dilnim nga shtëpitë tona me një çantë me xhetona dhe flisnim me orë në telefon. Pastaj ai më tha: “Ornella, i mban mend të qeshurat?”. Po çfarë të qeshurash, unë vuaja për vdekje! U martova me Ardenzi-n, por isha ende e dashuruar me Gino-n.
Paoli shkroi për ju “Senza fine”.
Unë isha mësuar me qarqet e kulturuara. Por në Piazza Beccaria pashë këngëtarë të lumtur, me kabrioleta, dhe thashë me vete: Unë gjithashtu dua të bëj këngë. Ishte e vështirë dhe jo vetëm sepse nuk isha mësuar me mikrofonin por edhe tronditesha. Vija nga teatri, konsiderohesha snobe, e ftohtë. Më është dashur të tejkaloj hendekun mes meje dhe publikut.
Pozuat nudo në revistën Playboy.
Jo, në fotografi nuk jam kurrë nudo. E bëra unë regjinë e setit, mezi shihet njëri gji (sa shumë diskutime që bëheshin: më lartë çarçafin, ule më poshtë çarçafin...). Më dukej dhe ende më duket më sensuale kështu. Si shpërblim kërkova një sferë të Arnaldo Pomodoro-s. Më thanë që ishte shumë e shtrenjtë. Kështu që Pomodoro hoqi dorë nga pjesa e tij, vetëm që ta kisha unë.
Si ishin marrëdhëniet me Mina-n?
Ishim shoqe, dilnim bashkë. Një ditë në drekë, bashkëshorti i saj Alfredo Cerruti, më propozoi një emision televiziv me të. Pranova dhe u nisa e lumtur për pushime. Në Paraggi erdhi Gigi Versigna dhe më tha: “E ke parë që Mina po bën një emision me Raffaella Carrà”. E telefonova dhe i thashë se ishte një skuthe. “Atëherë luftë?”, m’u përgjigj. Luftë jo, por do të doja ta merrja vesh prej saj. Më vonë bëmë paqe, por qëkur iku në Zvicër i kemi humbur kontaktet.
Celentano?
Jemi argëtuar shumë. Në shtëpinë në rrugën “Bigli” kisha një bilardo të madhe, që duke shtypur një buton bëhej krevat. Kjo gjë e bënte shumë për të qeshur.
Iva Zanicchi ka thënë se ju i shkaktuat krizë në Sanremo, duke i thënë se fustani i rrinte keq.
Iva nuk e kuptoi. Këndonte “Partirà, la nave partirà...” veshur me një fustan të mbyllur me shkëlqim që tërhiqte vëmendjen nga zëri i saj, që është kaq i bukur. Ishte një kompliment, jo një kritikë.
Zanicchi ka fituar festivalin tre herë. Ju asnjëherë. Ju vjen keq?
Pak po. Por e kam fituar këtë vit, nuk gjen shumë të tjera që këndojnë kështu në moshën 86 vjeçare.
Orietta Berti?
E adhuroj, inteligjente dhe hokatare. Zëri i saj del si një shatërvan.
Fellini?
Gënjeshtar i mrekullueshëm. Dukej sikur po të priste prej një jete, por në të vërtetë as i interesoje fare.
Thonë se edhe Lucio Dalla ishte gënjeshtar.
Shumë gënjeshtar. Por pikërisht për këtë nuk mërziteshe kurrë. Pastaj mua më dukej tërheqës, pra i bukur.
Në film ju thoni se nuk keni para mënjanë.
Gjithmonë i kam humbur të gjitha paratë. Kanë shkruar se kam një pasuri prej 118 milionë euro, më shumë se Miuccia Prada. Nëse do të ishte e vërtetë s’do të isha këtu me ju, por do të isha duke notuar në një ishull në Paqësor.
Pse i keni humbur?
Pak sepse ma hidhnin. Në fund të turneve, më jepnin vetëm një pjesë të asaj që më takonte, e dinin se nuk do t’i kontrolloja. Dhe pak për shkak të ndjenjës së vetmisë. Isha gjithmonë vetëm në zgjedhjet e mia ndaj shpenzoja paratë. Blija një shtëpi, e mobiloja, pastaj shihja se askush s’më vizitonte, as djali im madje, dhe e shisja prapë qoftë edhe me gjysmë çmimi.
Pse nuk vinte djali juaj?
Më është dashur një jetë t’i rregulloj marrëdhëniet me Cristiano-n. Kur ishte i vogël, e lija te gjyshërit. Doja të rrija me të, por bashkëshoti im më thoshte: “Nëse nuk kthehesh menjëherë, mora fund”. Kështu bëra rolin e “La fidanzata del bersagliere”. Fëmija kujton se preferoja punën më shumë atë, dhe vuan. Kështu rashë në depresionin tim të parë. Por shtatzania ishte periudha më e bukur e jetës.
Pse?
Sepse është momenti i vetëm në të cilin nuk je vetëm. Je gjithmonë dy.
Me burrat nuk ka ndodhur kurrë?
Në çastet e erosit. Kur e bën te dera e gllabëron të dashurin me puthje, e ha, e do brenda teje, të jesh një...
Sot jetoni vetëm.
Prej 25 vitesh. Kështu zgjodha. Mbeta tmerrësisht e zhgënjyer nga një burrë. Faji im. Doja ta ndryshoja, por burrat nuk ndryshojnë, vetëm në mos qoftë për keq. Dhe në fund ai nuk erdhi në takim. Ky person pati një infarkt dhe i shpëtova jetën. Nuk prita ambulancën, por e dërgova me taksi në Niguarda. Ditën pasardhëse, më urrente. Kështu mbeta me Ondina-n, qenin tim. Jemi dy vajza të vetmuara. Dhe kam dy nipër gjithashtu.
Kë votonte Ornella në Republikën e Parë?
Socialistët. E doja shumë Nenni-n.
Po Craxi-n?
I madh, gjigant, i fortë. Kishte një joshje të caktuar fizike. Dhe pastaj ajo mënyrë e të folurit, me ndalesat që i jepnin peshë fjalëve ... Patëm një zënkë kur kuptova se partia po më përdorte mua.
Si ndodhi?
Thashë se në Milano ekzistonte një overdozë socializmi dhe Pillitteri u përgjigj: Nëse Vanoni do të detoksifikohet, nuk ia ndaloj. Craxi tha se as do të më pengonte, as do të më ndihmonte. Po kur më kishte ndihmuar ndonjëherë? Gjithsesi në fatkeqësi shkova ta takoja në Hammamet. Një luan në kafaz.
Çfarë mendoni për Berlusconi-n?
Dua kirurgun e tij estetik dhe fotografin. Hyn e del nga spitalet dhe është gjithmonë i ri dhe i patinuar...
Draghi?
Inteligjencë dhe përgatitje e madhe. Por gjithmonë mbetet njeri i sistemit bankar. Si Monti. Më duket se i kanë premtuar Presidencën, por presidenti ynë nuk është Macron, nuk ka fuqi të vërteta. Pas fashizmit bëmë një Kushtetutë që nuk i jep pushtet askujt dhe tani politika është impotente. Kështu jemi ne italianët: pak seriozë. E ndjejmë shumë pak atdheun. Ne nuk themi atdhe, themi shtet.
Salvini?
Shumë inteligjent. Bën gjithçka për t’i ngjarë njeriut popullor. E gjithë politika e tij është një mënyrë për të thënë: jam si ju. Në fushën e tij është shumë i zoti.
Meloni?
Është grua dhe si gjithë gratë duhet të përpiqet më shumë.
Ishit mikeshë me Dario Fo.
Edhe me Franca Rame-n. Një ditë po notonim në Saturnia dhe më tregoi se sa e vështirë ishte t’i mbante larg gjithë ato vajza që i rrinin rrotull të shoqit.
In the film you say that you like old age.
I've accepted it. Getting old doesn't mean dying and having your back in pieces.
How was quarantine?
Not so bad, at least for those of us who lived through the war. I had learned patience, I had learned to stay locked in a room. The Nazis shot at our house, they followed my partisan cousin who was later killed. I got over the virus. I was very sick, but without anxiety. I also got over tuberculosis as a girl. Then we women, who know childbirth, suffer physical pain less than men
So are you calm?
Not at all. How can I stand before the scenes of Kabul, mothers throwing their children over barbed wire? I feel the pain of the world within me. It is a terrible period in history. Climate change, the pandemic... The earth no longer loves us and is asking us to leave. But it is too late to turn back.
Do you believe in God?
I believe in Jesus. I pray to Jesus, a wonderful figure. I have read the entire Bible. I once joined an evangelical group led by a Brazilian pastor, who turned out to be a vampire. She emptied me out, like those tools that remove the core of an apple. I told you that the best and the worst of my life have come from women.
Who else have you seen bad things from?
A fake friend started harassing me with anonymous letters. I immediately realized it was her, you always know the hairy arm of your killer and I told her. She denied it. Then I went on the show to Maurizio Costanzo who read part of the letter and said: "If it happens to you like Vanoni, report it!" No more letters came.
What is there after death?
And who knows? Not even a wonderful man like Cardinal Martini knew. Read his letters from Jerusalem: I am dying, my faith is strong, but I am afraid because I am human.
Are you afraid?
After a certain age you can't and shouldn't go. My aunt lived to be 107. A clear mind in a broken body. To go crazy. No, at a certain point you have to die.
*The interview with journalist Aldo Cazullo in "Corriere della Sera" was translated into Albanian by Erjon Uka and returned today, with the passing of Ornella Vanoni