A është normale sasia e kohës që mendon për ushqimin?
Uria, ashtu si ankthi apo dhimbja fizike, është një përvojë private. Ti mund të shohësh çfarë hanë të tjerët, por jo si sillet ushqimi në mendjen e tyre, nëse vjen si një mendim kalimtar apo si diçka që duhet menaxhuar gjatë gjithë ditës. Kjo botë e brendshme është e padukshme, prandaj nuk ka një moment të qartë për krahasim dhe as mënyrë për të ditur nëse përvoja jote është më keqe se e të tjerëve.
Mjekësia dhe kërkimi shkencor kanë pasur vështirësi me këtë padukshmëri. Nuk është mungesë interesi, por një problem matjeje: ajo që nuk shihet është më e vështirë të studiohet dhe ajo që është më e vështirë të studiohet shpesh nuk trajtohet. Një grua që mendon vazhdimisht për ushqimin duket njësoj si një tjetër që nuk e përjeton këtë. Ajo funksionon normalisht, dhe ajo që ndodh brenda mendjes së saj mbetet vetëm e saj. Pa një pikë krahasimi, ajo e pranon si diçka normale dhe nuk e vë kurrë në dyshim.
Variabli që askush nuk mendoi ta masë
Kërkimet tregojnë sa pak e kemi studiuar këtë fenomen. Një studim i vitit 2023 identifikoi 11 dimensione të ndryshme të urisë. Disa janë fizike, si ndjenja e boshllëkut në stomak. Të tjera janë emocionale dhe mendore, si nervozizmi apo vështirësia për t’u përqendruar. Këto të fundit janë të rëndësishme, sepse shpesh nuk njihen si uri. Ato duken thjesht si një ditë e keqe ose mungesë fokusi. Njerëzit ndryshojnë shumë në mënyrën si i përjetojnë këto dimensione, që do të thotë se dy persona mund të jenë po aq të uritur, por ta përjetojnë krejt ndryshe.
Kjo padukshmëri bëhet edhe më e fortë kur hyn në lojë kufizimi i ushqimit. Teoria e kufizimit sugjeron se përpjekja për të ngrënë më pak krijon në mënyrë paradoksale një preokupim më të madh me ushqimin dhe ul kontrollin mbi të ngrënit. Pra, sa më shumë përpiqesh të mendosh më pak për ushqimin, aq më shumë mendon për të. Dhe për shkak se kjo është një përvojë e padukshme, personi që e përjeton nuk e di nëse është problem personal apo një pasojë biologjike e kufizimit të gjatë.
Pra përse nuk mund të ndalosh së menduari për ushqimin?
Uria nuk është një sinjal i thjeshtë, por ka shumë dimensione (jo vetëm stomaku bosh, por edhe nervozizëm, mungesë përqendrimi, mendime të vazhdueshme për ushqim).
Truri e përpunon urinë ndryshe tek çdo person, kështu që disa e kanë “më të zhurmshme” se të tjerët.
Kufizimi i ushqimit (dietat, ndalimi) shpesh e rrit fiksimin me ushqimin, sepse truri bëhet më i ndjeshëm ndaj sinjaleve të ushqimit.
Disa njerëz nuk kanë një “bazë normale” për krahasim, prandaj mendojnë se kjo gjendje është normale dhe vetëm e tyre.
Në disa raste, mekanizmat biologjikë (si hormonet e urisë dhe ngopjes) mund ta mbajnë mendjen të fokusuar te ushqimi më shumë se zakonisht.
